Timemanagement  Beeld Getty Images
TimemanagementBeeld Getty Images

PREMIUM

Timemanagement: ‘Hoezeer je het ook wilt, je kunt nou eenmaal niet alles uit het leven halen’

Druk, druk, druk – we roepen het tegenwoordig te pas en te onpas. Meestal betekent het: té druk. Hoe komt dat en hoe krijg je de controle over je eigen tijd terug? Geen overbodige vraag in deze extra drukke decembermaand.

Hoe kick je af van de ratrace?

Geen nee zeggen

“Heel druk,” was mijn antwoord vier jaar geleden steevast als iemand vroeg hoe het met me ging. Ik was beginnend journalist en had geen idee hoe ik met mijn tijd moest omgaan, of hoe ik grenzen moest stellen voor mezelf. Tegen alles en iedereen zei ik ‘ja’. Ik was zo blij dat ik zo veel werk had, ik ging dan toch geen nee zeggen tegen een klus? Ook tegen borrels en afspraken met vrienden zei ik altijd ja. Want hoe drukker ik het had met werk, hoe meer behoefte ik had om daarna flink de bloemetjes buiten te zetten.

Ratrace

Eindstand: ik was altijd druk en had nooit een moment voor mezelf. Ik had een heel leuk leven, deed vrijwel alleen maar leuke dingen, alles ging goed, toch? En joh, ik had geen kinderen, geen zware hypotheek, wat kon er misgaan? Na tweeënhalf jaar volop meedoen in de ratrace, werd ik ’s nachts steeds vaker wakker met een druk op mijn borst, mijn ellendige lange to-dolijst spookte door mijn hoofd. Niet veel later kreeg ik paniekaanvallen.

Mijn weerstand was zo laag dat mijn mond, tong en tandvlees ontstoken waren; weken kon ik niet eten en slapen van de pijn. Dat was voor mij de druppel om met mezelf en mijn agenda aan de slag te gaan.

Ingewikkelde levens

“Onze levens zijn complexer geworden,” zegt Thijs Launspach (1988), psycholoog, auteur en spreker, en hij schrijft veel over thema’s als stress en burn-out. Aan zijn boeken is enorme behoefte: Fokking druk, het ultieme anti-stressboek, werd al tienduizenden keren verkocht. “Vergeleken met onze ouders en grootouders, groeien we op met een digitale wereld waar we ons tot moeten verhouden.”

Meer druk

De tijd die we op onze telefoon en op het internet zitten, is extra tijd die erbij komt. Daarnaast zijn veel banen door technologie complexer geworden. Twintig jaar geleden moest je als fietsenmaker een fiets kunnen maken en verkopen. Nu moet je je inschrijven bij de KvK, een cursus klantencontact volgen, een computer en een smartphone hebben. Technologie geeft de indruk dat die ons leven makkelijker maakt, maar vaak is dat niet zo en zorgt die juist voor meer druk.

Fear of missing out

Waarom we het toch zo druk hebben ligt volgens Launspach aan het systeem waarin we leven. “Een systeem waarbij we strenge regels krijgen voorgeschoteld over hoe we eruit moeten zien, hoe we ons leven moeten leiden. Ook via sociale media krijg je constant reclame over wat je moet doen, wie je moet zijn. Er heerst een idee dat het leven maakbaar is. En als het je niet lukt om mee te doen, moet jíj gewoon beter je best doen. We geloven dat als we ons leven optimaliseren en alles goed plannen, het mogelijk is om alles uit het leven te halen. Met andere woorden: fear of missing out.”

Trots kan je verder helpen

Een gezonde dosis trots op jezelf zijn

Aanwezig zijn in eigen leven

Maar hoezeer je het ook wilt en alles goed plant, je kunt nou eenmaal niet alles uit het leven halen. Zoals schrijver Martin Bril ooit zei: ‘Je mist meer dan je meemaakt. Helemaal niet erg.’” Ik herken me enorm in het idee dat je jezelf moet optimaliseren. Ik voel me al snel schuldig als ik niets aan het doen ben, want in die tijd had ik ook een geschiedenisboek kunnen lezen om meer kennis te vergaren. In die tijd had ik ook baantjes kunnen trekken in het zwembad, ik had koffie kunnen drinken met een kennis. Kortom: ik had kunnen investeren in mezelf. Launspach: “Het probleem aan overal bij willen zijn, is dat mensen vergeten in hun eigen leven aanwezig te zijn.”

Geen aandacht voor dierbaren

Hij vertelt over het boek The top five regrets of the dying van de Australische Bronnie Ware, die jarenlang stervenden begeleidde en hen vroeg waar ze aan het eind van hun leven spijt van hadden. “Mensen zeggen nooit spijt te hebben dat ze die avond niet naar dat feestje zijn gegaan of die promotie niet hebben gemaakt. Ze hebben spijt dat ze niet voldoende in hun eigen leven aanwezig waren. Dat ze niet genoeg tijd en aandacht voor zichzelf en hun dierbaren hadden gehad.”

Één op de zeven burn-out klachten

De gevolgen van altijd ‘aan’ staan kunnen gigantisch zijn. Stress kan je opbreken: te veel stress kan het risico op hart- en vaatziekten verhogen en bij sommige mensen leidt die tot een burn-out. Uit recente cijfers van TNO komt naar voren dat er jaarlijks 1,3 miljoen mensen last hebben van burn-outklachten. Dat is één op de zeven werkenden.

Onmisbaar

Launspach: “Gezond omgaan met stress gaat om twee dingen: weten wat je waarschuwingen en signalen zijn, die herkennen en als je ze herkent, ingrijpen. Dat gaat vaak fout, want hoe meer stress mensen hebben, hoe minder ze erop gaan letten.” Launspach pleit ervoor dat we op een andere manier naar drukte kijken, waarbij drukte geen negatieve invloed heeft op je gezondheid. “Druk-zijn zorgt voor status, alsof je onmisbaar bent.” Ik voelde altijd een soort trots als ik zei dat ik het druk had. Ook als anderen dat zeiden, voelde ik bewondering. Inmiddels vind ik het juist cool als ik aan iemand vraag hoe het gaat en diegene zegt: ‘Prima, rustig!’

Spontaan benaderen

Het is een zware – wellicht onmogelijke – taak om te ontsnappen aan het systeem dat veel van je verwacht. Dat is meer een opdracht voor de overheid en de politiek. Maar weet dat je geen mislukkeling bent als het niet lukt om alle ballen in de lucht te houden. Doe soms niets en voel je daarover niet schuldig. En probeer de dag of de week spontaan te benaderen. Dat maakt het leven echt leuker.

Dit verhaal komt uit Flair 50-2022. Meer van dit soort verhalen lees je wekelijks in Flair.

Milou DeelenGetty Images

Op alle verhalen van Flair rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@flair.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden