Ellen Beeld Plan International
EllenBeeld Plan International

PREMIUM

Ellen (33) was noodhulpcoördinator in Roemenië: ‘Als de oorlog voorbij is, zijn de trauma’s dat niet’

Ellen is net terug uit Roemenië, waar ze meehielp met de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. “Kinderen kwamen stilletjes binnen en begonnen na een paar weken weer te lachen.”

“Niet veel mensen zoeken een crisis op, maar soms is de nood zo hoog, dat het wel moet. Ik heb antropologie gestudeerd en werk nu een aantal jaar voor Plan International. We doen veel op rampplekken en in oorlogsgebieden, maar vaak ver weg: Soedan, Ethiopië. Ik had nooit verwacht dat ik zo dichtbij aan de slag zou gaan. Dit conflict kwam bij mij heel erg binnen omdat het letterlijk zo dichtbij is.

Eerst was het plan dat ik naar Oekraïne zou gaan, naar Kiev. Daar hadden we een noodkantoor geopend. Ik heb er goed over nagedacht, veel over gepraat met mijn vriend en familie: naar een conflictgebied vertrekken voor twee maanden, zo’n keuze maak je niet zomaar. Mijn collega’s deden daar al pittig werk, in moeilijke omstandigheden. Soms is er geen stroom, soms zitten ze uren in het ongewisse in een schuilkelder.”

Niet naar Oekraïne

“Ik stond op het punt om te gaan, toen het nieuws kwam dat Kiev opnieuw onder vuur lag en de gevechten daar heviger werden. Ik vond het te gevaarlijk en besloot naar buurland Roemenië te gaan, waar Plan International vlak na de inval ook een kantoor had geopend. Daar ben ik de noodprogramma’s gaan coördineren, die vooral zijn gericht op kinderen en vrouwen. Zij zijn extra kwetsbaar in een land waar veel geweld is. Jonge vrouwen en meisjes lopen het risico om in het mensenhandelcircuit te belanden. Door meteen betrokken te zijn bij de opvang van vluchtelingen en ze dagbesteding te geven, proberen we deze risico’s te verkleinen.

Onze hulpprogramma’s zorgen er bijvoorbeeld voor dat gevluchte kinderen hun trauma’s en de oorlog even kunnen vergeten. We hebben speciale speelruimtes voor kinderen, met professionele begeleiders die aan lichaamstaal of gedrag kunnen zien of een kind extra hulp nodig heeft.”

Verdriet en weerbaarheid

“Wat ik bij veel Oekraïners zag, behalve pijn en verdriet om hun land, was de grote onzekerheid. Niemand wist hoelang dit geweld zou duren. Wanneer – en of – ze terug zouden kunnen. Dat gebrek aan toekomstperspectief is slopend. Toch is het belangrijk, vooral voor kinderen, dat ze een doel hebben. Dat ze naar school gaan. Ik heb in Roemenië veel ellende gezien: kinderen die verdrietig voor zich uit staren, moeders die hun mannen missen en met trauma’s kampen.

Maar ik zag ook iets anders, iets heel moois: weerbaarheid. Ik sprak een vrouw, ze werkte als juf in Oekraïne, en was met haar baby en peuter gevlucht. Haar man werkte op zee, en bleef op zee, om te voorkomen dat hij zou moeten vechten. Aan de ene kant was ze een alleenstaande moeder met verdriet, aan de andere kant was ze de vrouw die naar een school in Roemenië ging en daar vroeg of ze een paar lokalen mocht gebruiken om les te geven. Op die school kunnen nu honderden kinderen terecht. Kinderen komen er soms stilletjes binnen, maar na een paar weken zien we ze ontdooien. Dan gaan ze lachen, praten, spelen.”

Grote impact

“Je ziet in veel landen dat de loyaliteit en acceptatie van vluchtelingen afneemt naarmate de oorlog voortduurt. Door vluchtelingen de Engelse en Roemeense taal te leren, kunnen ze contact maken met de lokale bevolking. Dat dat een beetje mengt, is belangrijk voor wederzijds begrip en meer acceptatie. Want niemand weet hoelang dit nog duurt. In sommige delen van Oekraïne wordt het leven weer opgepakt, zo goed en zo kwaad als dat gaat. Maar van wederopbouw is nog niet echt sprake.

Ik ben terug in Nederland, maar blijf me zorgen maken om de situatie in Oekraïne en de impact. Want stel: die oorlog is voorbij, dan zijn de trauma’s dat niet. Daarom blijven we ons werk doen. Daar, ter plekke, in de omliggende landen en vanuit Nederland. Zolang de oorlog voortduurt, zullen wij er zijn – en ook daarna.”

Deze Real Life staat in Flair 3-2023. Meer van dit soort verhalen lees je wekelijks in Flair.

Lisanne van SadelhoffPlan International

Op alle verhalen van Flair rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@flair.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden