Transgenderwet wordt vandaag besproken. Wat gaat er mogelijk veranderen? Beeld Getty Images
Transgenderwet wordt vandaag besproken. Wat gaat er mogelijk veranderen?Beeld Getty Images

Transgenderwet wordt vandaag besproken. Wat gaat er mogelijk veranderen?

De Tweede Kamer buigt zich er vandaag onder meer over of iemand zijn of haar geslacht zelf bij het gemeentehuis moet kunnen wijzigen, de zogeheten transgenderwet. Ook zijn er andere aanpassingen, met voor- en tegenstanders.

De nieuwe transgenderwet

Een van de belangrijkste aanpassingen in de wet heeft te maken met het geslacht dat staat in de geboorte akte. Op basis van die akte wordt het paspoort uitgegeven. Op ieder paspoort is V (vrouw), M (man) of X (genderneutraal) te zien. Wie die aanduiding wil veranderen, heeft daar nu nog een deskundigenverklaring voor nodig. Met de nieuwe wetgeving vervalt dat. Een 'X' krijgen moet, anders dan een 'M' wijzigen in een 'V' of andersom, ook met de nieuwe wetgeving nog via een rechter gaan.

De tweede aanpassing die is voorgesteld, heeft betrekking op de locatie. Wie nu de registratie wil aanpassen moet dat doen in de geboortegemeente. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat iemand naar het stadshuis in de eigen woonplaats kan gaan. Dit maakt het proces gemakkelijker.

Wat het kabinet als derde willen aanpassen in de nieuwe wet is de leeftijdsgrens. In de nieuwe wet mogen jongeren onder de 16 jaar ook hun geslachtsregistratie laten wijzigen. Nu kan dat nog niet. Er komt dan wel in de wet te staan dat kinderen hiervoor eerst langs de rechter moeten.

Niet oud genoeg

De tegenstanders van de wet vinden vooral dit onderdeel lastig. Zij vinden namelijk dat kinderen onder die leeftijd nog onder het ouderlijk gezag staat en niet zelf kunnen kiezen welk geslacht ze hebben en/of graag willen aannemen.

Transgenderorganisaties en ouders met transgender kinderen zeggen dat de kinderen in hun dagelijks bestaan al vóór hun 16de volgens een ander geslacht dan het geboortegeslacht leven. Dat het paspoort dat niet 'laat zien' leidt volgens hen alleen maar tot lastige situaties.

De nieuwe procedure

Een belangrijke verandering is dat de deskundigenverklaring, die kan worden afgegeven door een arts of psycholoog, niet meer nodig is. Als de aanpassingen door de Tweede Kamer worden aangenomen, wordt de verklaring vervangen door een bedenktermijn van minimaal vier weken.

Transgenderactivisten vechten al langer voor het afschaffen van de deskundigenverklaring. Zij vinden dat de verklaring inbreuk maakt op hun zelfbeschikkingsrecht. Daarnaast zijn er ook kosten aan verbonden: je betaalt zo'n 250 euro voor een gesprek met een deskundige en de verklaring zelf kost 65 euro. Uit een evaluatie van de wet uit 2017 bleek bovendien dat deskundigen niet kunnen garanderen dat de wens om te wisselen duurzaam is.

De 26-jarige Hidde Vochteloo ervaarde ook veel belemmeringen door de huidige wetgeving. Hij kwam er zo'n vier jaar geleden achter dat hij zich niet fijn voelde in zijn lichaam. Hij moest een jaar wachten op zijn intakegesprek. "Dat was een helse tijd", blikt hij terug bij NU.nl. "Omdat mijn geslacht en naam nog niet waren aangepast, spraken mensen me constant verkeerd aan."

Daarbij had Hidde veel stress door de "betuttelende" gesprekken die eraan zaten te komen. "Ik had uitgebreid onderzoek gedaan en wist wat ik wilde en nodig had. Toch moest ik keer op keer mijn verhaal doen om te bewijzen dat ik 'trans genoeg' was."

Voorafgaand

De transgenderwet bestaat al langer. Voor 2014 bepaalde de wet nog dat iemand die de geslachtsregistratie wilde aanpassen, gesteriliseerd moest zijn. Transgender personen werden daardoor blijvend onvruchtbaar. Die oude wet gold van 1985 tot 2014 en vorig jaar bood het kabinet hiervoor excuses aan.

Toen de Raad van State vorig jaar mei een advies voor een wetswijziging uitbracht, werd hij nog afgewezen omdat het voorstel niet goed en duidelijk genoeg was onderbouwd. Het was namelijk niet helder waarom de leeftijdsgrens moest komen te vervallen. De Raad van State was dus niet tegen de grens, maar had meer toelichting nodig.

Lees ook Mooi gebaar van Nikkie de Jager: ESF-presentatrice betaalt voor operaties Hongaars transgenderpersoon

Aanduiding 'X'

Begin dit jaar kwam D66-Kamerlid Lisa van Ginneken met nog een toevoeging op de wet. Zij wilde dat in het wetsvoorstel ook werd opgenomen dat mensen zonder tussenkomst van de rechter een 'X' (genderneutraal) konden krijgen. Dat werd juridisch te ingewikkeld volgens de Raad van State. Daarom adviseerde ze haar om een apart wetsvoorstel in te dienen. Wie de aanduiding 'X' in zijn paspoort wil moet daarvoor dus nog altijd naar de rechter.

Andere landen

Nederland is niet het eerste land dat zich bezighoudt met deze transgenderwet. Argentinië schafte de deskundigenverklaring in 2012 als eerste af, Denemarken volgde in 2014 als eerste Europees land. Ook Ierland, Malta en Noorwegen hebben aanpassingen doorgevoerd.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je dan gratis in voor onze nieuwsbrief.

Bron: NOS , NU.nl | Beeld: Getty Images

Renée KoopmanGetty Images

Op alle verhalen van Flair rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@flair.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden