zweten Beeld Getty Images
zwetenBeeld Getty Images

PREMIUM

Geur bekennen: waarom stinkt de een al snel en de ander nooit?

Zurig okselzweet doet al snel de wenkbrauwen fronsen. Maar vieze lichaamsgeur is lang niet altijd een kwestie van slechte hygiëne. Waarom stinkt de een al snel en de ander nooit?

“Laat me eerst een misverstand de wereld uit helpen: een onaangename lichaamsgeur heeft doorgaans níéts te maken met een slechte hygiëne.” Dr. ir. Chris Callewaert (33) van het Centrum voor microbiële ecologie en technologie (CMET) van de Universiteit Gent doet al ruim tien jaar onderzoek naar zweetgeur en is tot in de Verenigde Staten bekend als ‘Dokter Oksel’.

Probiotische deodorant

In 2019 ging hij op zoek naar dertig mensen die hun naar zweet stinkende kleren wilden doneren voor de wetenschap. Momenteel werkt hij samen met zijn team aan een probiotische deodorant die het evenwicht in de oksel moet herstellen. De resultaten zijn veelbelovend. “De meeste mensen met een dergelijk probleem gaan zich vaker wassen, gebruiken meer deodorant en wisselen sneller van kleding. Alles om de geur tegen te gaan. Maar vaak is ‘slechte’ lichaamsgeur gewoon pech hebben. Zweet op zich ruikt niet. Een lichaamsgeur wordt voornamelijk bepaald door het okselmicrobioom, de verzameling van bacteriën die in de oksel leven, op de huid, rond de haarwortel en in de zweetklieren. Het is die mix van bacteriën die zogenaamd ‘apocrien zweet’ omzet in bepaalde stoffen die de karakteristieke zweetgeur afgeven.

Apocriene zweetklieren bevinden zich vooral onder de oksels en ontwikkelen zich rond de puberteit, onder invloed van geslachtshormonen. Kinderen zweten ook, maar alleen via ‘exocriene zweetklieren’ die zich over het hele lichaam bevinden en de temperatuur van het lichaam regelen. Deze zweetklieren verspreiden geen geur. Het okselmicrobioom is vrij stabiel door de bacteriën die in de huid leven en zich niet zomaar laten wegwassen. Zodra je ‘slechte’ okselbacteriën hebt, zijn ze dus erg moeilijk weg te krijgen. Iedereen heeft een ander okselmicrobioom en ieders geur is uniek. Ook bij het ruiken zijn er verschillen. Hoewel we andere associaties in onze hersenen maken, kunnen we toch een aantal geurgroepen onder de oksel onderscheiden. Denk aan zeepachtig, zoet, muf, poepachtig, zuur, uiachtig of zelfs de geur van cannabis...”

Oorzaken onaangename geur

Er zijn meerdere oorzaken die aan de basis kunnen liggen van een onaangename geur of die geur kunnen versterken. Bijvoorbeeld hormonale redenen zoals puberteit, zwangerschap en de overgang of menopauze, of het stoppen of starten met anticonceptie. Maar ook stress, gewichttoename, meer gaan sporten, het gebruik van voedingssupplementen, antibiotica, chemotherapie, het dragen van bepaalde kleding en het veelvuldig gebruik van antitranspiranten en anti-bacteriële middelen kunnen van invloed zijn.

Hoe groter, hoe zweteriger

Je zweetproductie is afhankelijk van een aantal factoren. Om te beginnen: je lichaamstemperatuur. Ons lichaam wil altijd een temperatuur van 37 °C aanhouden en zweetproductie helpt daarbij. “Want het zweet voert de warmte af en maakt het huidoppervlak frisser,” zegt dr. ir. Chris Callewaert. Dat sommige mensen meer zweten dan andere, heeft daarmee te maken. “Mensen die een grotere lichaamsoppervlakte hebben, omdat ze langer of zwaarder zijn, hebben meer huid die afgekoeld moet worden.”

  • Ga je elders meer zweten als je de zweetklieren van je oksels blokkeert? Nope: ons lichaam heeft voldoende oppervlakte om zweet kwijt te kunnen.
  • Wie minder met zeep wast, heeft ook vaak minder last van zweetaroma’s. En misschien is je natuurlijke geur helemaal niet zo erg en zijn zeep en deo de boosdoener. Test dat eens, tijdens je vakantie bijvoorbeeld!
  • Scheren helpt. Met scheren of waxen verwijder je de bovenste huidlaag en daarmee lipiden, die voor geuren zouden zorgen.
Stéphanie Verzelen en Sophie VereyckenGetty Images

Op alle verhalen van Flair rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@flair.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden