artikelbeeld Lisanne Beeld Dorian Jurne
artikelbeeld LisanneBeeld Dorian Jurne

PREMIUM

Lisanne: ‘Waarom zou mijn menstruatie naar een bos bloemen moeten ruiken?’

Een schaatsster was ongesteld en daarom haalde ze de krantenkoppen. ‘Jutta Leerdam open over menstruatieklachten’.

Voor de camera vertelde Jutta dat ze op de dag voor haar gewonnen wereldbekerwedstrijd niet lekker was. ‘Wacht effe,’ onderbreekt ze de verslaggever, ‘ik zie zwarte vlekken’. Later zei ze dat ze ongesteld was en erg veel bloed had verloren.

‘Ik was er deze keer zo ziek van.’ En toen werd Jutta’s baarmoeder het middelpunt van de belangstelling. Want een sporter over haar menstruatie horen praten en over de invloed ervan op haar prestatie, dat was een unicum. Nu wil ik mijn sportactiviteiten echt niet vergelijken met die van een schaatsster van wereldklasse, maar ik herken me wel in de hevigheid van die menstruaties.

Ik moest ooit een gymles koprollen. Met die pijn voelde het alsof iemand me de opdracht had gegeven de Nijmeegse vierdaagse al koprollend af te leggen. Mijn docent (m) vond mijn menstruatie geen reden om op de bank te zitten, dus ik buitelde over die matten.

En elke keer de angst: zien ze iets? Ziehier het gevolg van niet serieus genomen worden: je krijgt het gevoel alsof je ongesteldheid een geheim is. En geheimen laat je niet zien. Openlijk met je maandverband naar de wc lopen: no way. Openlijk vertéllen dat je ongesteld bent? Aan vriendinnen: ja. Aan leraren, trainers, coaches, en, jaren later, stagebegeleiders, bazen, mannelijke collega’s: mwoahhh.

In reclames voor tampons en maandverband wordt altijd benadrukt dat ze zo lekker onzichtbaar zijn, want de mensheid zal toch eens kunnen zien in welk moment van je cyclus je verkeert! Stel je vóór! Bloed is taboe. Uit onderzoek van het Radboudumc blijkt dat tachtig procent van de vrouwen last heeft van een verminderde arbeidsproductiviteit vanwege haar menstruatie. Slechts één op de vijf vrouwen die zich ziek meldden, durfde aan te geven dat de ongesteldheid daarvoor de reden was.

Ander onderzoek, van Plan International onder 4.127 jongens en mannen in Brazilië, Indonesië, Uganda en Nederland, laat zien dat 1 op de 3 jongens vindt dat je je menstruatie geheim moet houden. Onder de Nederlandse jongens associeerde bijna veertig procent menstruatie met ‘vies’. Maar dat bloed is niet vies, het wordt vies gemáákt.

Ik weet nog dat ik, bij mijn eerste uitstrijkje, aan de dokter vroeg: ‘Ruikt het daar normaal?’ En ik, toen ze droog ‘Gewoon, naar vagina’, antwoordde, met een schok besefte dat ik – we – altijd bezig zijn met de boel daar te verbloemen. Letterlijk. Mijn maandverbandjes hadden altijd een vleugje jasmijn of lavendel. Geuren die mij het gevoel gaven: je menstrueert dus je stinkt. Maar waarom zou mijn menstruatie naar een bos bloemen moeten ruiken?

Er is maar één manier om de aversie tegen vrouwenbloed te doorbreken. En dat is: onze ongesteldheid laten zien. Daarmee bedoel ik niet gebruikte tampons aan de bomen hangen. Maar wel: zonder schaamte met maandverband in de hand naar de wc lopen. Benoemen op je werk, bij je docent of trainer dat je vanwege je menstruatie misschien effe minder goed presteert. Je niet ziek melden met griep maar gewoon zeggen: ‘Ik ben ongesteld’. Ik noem een dergelijke anti-taboe-actie vanaf nu: een Juttaatje.

Deze column van Lisanne komt uit Flair 2-2023. Meer van dit soort verhalen lees je wekelijks in Flair.

Journalist Lisanne van Sadelhoff (32) woont met haar hond Leo in Utrecht. Elke week schrijft zij in Flair over wat haar bezighoudt.

Lisanne van SadelhoffDorian Jurne

Op alle verhalen van Flair rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@flair.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden